ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ επέτειος χθες. Τα 95 χρόνια από τη θυσία του Δημάρχου Λεμεσού Χριστόδουλου Σώζου. 6η Δεκεμβρίου 1912, στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, στις επιχειρήσεις του Ελληνικού Στρατού για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων από τον τουρκικό ζυγό. Θυσιάστηκε στο Μπιζάνι ο 40χρονος Σώζος. Ηρωικά μαχόμενος ως απλός τυφεκιοφόρος. Κορυφαία μορφή ανάμεσα σε 1.800 εθελοντές από την υπόδουλη στους Εγγλέζους Κύπρο, που έσπευσαν, διεκδικώντας θέση στην απελευθερωτική εξόρμηση του Έθνους. Και μερτικό στις υπέρ ελευθερίας θυσίες των πανελλήνων. Εκείνης της λευτεριάς, που με το αίμα τους κατακτούσαν για την Ήπειρο και τη Μακεδονία, με τη βεβαιότητα ότι έτσι θα ερχόταν νωρίτερα και της Κύπρου η σειρά. Φτάνοντας στην Αθήνα, ο Δήμαρχος Σώζος πέτυχε 24.10.1912 να συναντηθεί μισή ώρα με τον Πρωθυπουργό και Υπουργό Στρατιωτικών Ελευθέριο Βενιζέλο. Από τον οποίο ζήτησε και πήρε μία μόνο χάρη: Να τοποθετηθεί σε μάχιμη μονάδα των πρόσω. «Αν είμεθα ηγέται των υποδούλων λαών, οφείλουμε διά του παραδείγματός μας και της θυσίας μας να τούς παιδαγωγώμεν», έγραφε στη σύζυγό του ο Σώζος. Στους γονείς του: «Τι αξίαν έχουσιν αι συνδρομαί και άλλαι ενδείξεις του πατριωτισμού, όταν ένας υγιής άνθρωπος δεν προσφέρει τον εαυτόν του εις την υπηρεσίαν της πατρίδος». Και σε φίλο του: «Ημείς οίτινες έχομεν ακόμη την ηλικίαν της δράσεως εν όπλοις, έπρεπε να δείξωμεν το καλόν παράδειγμα εις τον λαόν τον οποίον θέλομεν να ποδηγετήσωμεν διά τα μεγαλύτερα». Στη σύζυγό του: «Εδώ δεν είμεθα πλέον Δήμαρχοι και δικηγόροι κλπ, είμεθα στρατιώται υποταγμένοι στην πειθαρχίαν και εις τας διαταγάς των ανωτέρων μας... Η στολή μου είναι από χακί μάλλινον, με επωμίδες κόκκινες, έχω ένα γυλιό που έχω τα ρούχα μου, ζώνην με θήκας περιεχούσας εκατόν πεντήκοντα φυσίγγια, λόγχη και σακκίδιον που έχω το ψωμί και το τυρίν, ωραιότατον μανδύαν επίσης από χακί και όπλον μάνλιχερ... Εγώ μέχρι της στιγμής ούτε άδειαν εζήτησα ούτε χάριν εξελιπάρησα. Είμαι γνωστός εις όλον τον λόχον ως Δήμαρχος, με σέβονται και με αποκαλούν κύριον, δεν εζήτησα όμως ποτέ καμμίαν υπηρεσίαν από κανένα, ούτε βοήθειαν. Μου επρότειναν να με απαλλάξουν της φρουράς και δεν εδέχθην. Οφείλω εγώ να δίδω το καλόν παράδειγμα»...
ΑΥΤΑ, μαζί με πλήθος επιστολές, πολεμικά ημερολόγια και ανταποκρίσεις πολλών άλλων Κυπρίων εθελοντών, στο σπουδαίο βιβλίο του ιστορικού Πέτρου Παπαπολυβίου «Υπόδουλοι Ελευθερωταί Αδελφών Αλυτρώτων». Σπουδαίο για να ξέρουμε, οι νεότεροι, από πού κρατά η σκούφια μας, από πού ερχόμαστε και πού πάμε...
ΛΑΖΑΡΟΣ Α. ΜΑΥΡΟΣ
«ΣΗΜΕΡΙΝΗ» «EΙΡΗΣΘΩ»