ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΜΑΥΡΙΔΗ*
Όσο περνά ο καιρός θα γίνονται κατανοητές οι σοβαρές προεκτάσεις της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στην υπόθεση Αποστολίδη και η τεράστια πολιτική σημασία της. Από την άλλη, για άλλη μια φορά, απλοί πολίτες, με όραμα για ανατροπή της κατοχής και αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών θεσμών, βλέπουν πιο μπροστά από κορυφαία κομματικά στελέχη και ηγεσίες που παραμένουν περιχαρακωμένες στο παρελθόν. Το τραγελαφικό είναι ότι, για δεκαετίες, τέτοια κορυφαία κομματικά στελέχη παρελαύνουν από τα ΜΜΕ και αναλύουν το κυπριακό. Αν υπήρχε δείκτης πολιτικής νοημοσύνης, αρκετοί από αυτούς θα είχαν αποτύχει στα πλέον στοιχειώδη. Κι αν δεν πρόκειται για πολιτική «στραβομάρα», ποια βαρίδια κουβαλούν ώστε να εξηγείται η συμπεριφορά τους;
Τη φορά αυτή, ένας Λαπηθιώτης, με δική του πρωτοβουλία κατάφερε να κερδίσει απόφαση Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που αναδεικνύει το παράνομο της τουρκικής κατοχής και προκαλεί μεγάλο βαθμό ανησυχίας σε σφετεριστές και κλεπταποδόχους Ε/κ περιουσιών στα κατεχόμενα. Κάτι ανάλογο, ΔΕΝ κατάφερε κάποιος πολιτικός, ούτε ιδίως από εκείνους που σήμερα, μετά την απόφαση, μιλούν για αξιοποίηση της Ευρώπης αλλά στο δημοψήφισμα κρύφτηκαν. Η σημασία της απόφασης φαίνεται κι από τις αντιδράσεις στο αντίπαλο στρατόπεδο. Η εφημ. «Χουρριέτ» φέρει τίτλο «Κορυφαίο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στηρίζει την επιστροφή περιουσιών στη βόρεια Κύπρο» και επισημαίνει ότι η αναγνώριση και εφαρμογή των αποφάσεων Κυπριακών Δικαστηρίων δεν μπορεί να παραγνωρίζεται στην Μεγάλη Βρετανία. Στα κατεχόμενα εισηγούνται την αποχώρηση από τις διαπραγματεύσεις ή και κλείσιμο των οδοφραγμάτων, ενώ υποτίθεται θέλουν να γίνουν Ευρωπαίοι πολίτες! Φυσικά, ΤΙΠΟΤΑ δεν θα κάνουν διότι η Άγκυρα εκτιμά ότι και τα δύο λειτουργούν σήμερα υπέρ της τουρκικής πλευράς.
Η πολιτική προέκταση της απόφασης αναδεικνύει και το εξής ουσιαστικό. Πρόνοιες, όπως εκείνες του σχεδίου Ανάν για τις Ε/κ περιουσίες στα κατεχόμενα, βρίσκονται σε αντίθεση με το κοινοτικό δίκαιο και επομένως δεν γίνεται να συζητούνται στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης. Συνεπώς, οποιαδήποτε συζήτηση στο πνεύμα της ανανικής λογικής, παραβιάζει θεμελιώδεις αρχές της Ε.Ε. που το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν αποδέχεται. Κι αντί ολόκληρη η πολιτική ηγεσία να πρόβαλλε σταθερά και διαχρονικά τέτοια πολιτικά επιχειρήματα, οι πολίτες υποχρεώνονται να αντλούν επιχειρήματα από δικαστικές αποφάσεις για να υποδείξουν στην πολιτική μας ηγεσία να συμμορφωθεί.
Οι μόνοι που προφανώς αδυνατούν -ή δεν θέλουν- να αντιληφθούν τη σημασία των δικαστικών αποφάσεων βρίσκονται ανάμεσα σε Ε/κ πολιτικούς. Αν οι αποφάσεις ήσαν καταφανώς εναντίον της πλευράς μας, να είστε βέβαιοι πως οι ίδιοι που σήμερα επιχειρούν να μειώσουν τη σημασία των αποφάσεων, θα τις υπέρ-διόγκωναν για να τις αποδεχτούμε αμέσως. Πρόκειται για τις «καρακάξες» (πετυχημένος χαρακτηρισμός που έδωσε για παρόμοιο θέμα ο Γ. Περδίκης) που θα ξελαρυγγίζονταν να πείσουν ότι «δικαιώθηκαν». Μόλις πριν μερικές βδομάδες, εφημερίδα και γνωστή «καρακάξα» αναφερόταν στη μοναδική ευκαιρία του σχεδίου Ανάν (το οποίο ονόμαζε «σχέδιο του ΟΗΕ») κι έγραφε «για το τι μπορούσαμε να πάρουμε και τι χάσαμε». Σήμερα, χαιρετίζει δήθεν με πρωτοσέλιδο τίτλο την απόφαση του Δικαστηρίου.
Απορία προς όποιον αφορά: Εκείνοι που τώρα στηρίζουν ένθερμα το αναφαίρετο και αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα της ιδιοκτησίας κάθε Ε/κ στην περιουσία του στα κατεχόμενα, δεν το γνώριζαν αυτό όταν στήριζαν το σχέδιο Ανάν ή όταν καλούσαν τον Ταλάτ να περιοριστεί στα 2/3;
*Ο Κώστας Μαυρίδης είναι ακαδημαϊκός (mavrides@ucy.ac.cy)