Πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του βιβλίου του Ανδρέα Κελέσιη "Ζήσε Ελλάδα και χωρίς Εμάς", την τρίτη 24 Ιανουαρίου 2012, στην αίθουσα τελετών του ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στην Αρχιεπισκοπή. Η εκδήλωση συνδιοργανώθηκε με το Παγκύπριο Σύνδεσμο Εφέδρων Καταδρομών και τις εκδόσεις ‘‘Αιγαίον’’.
Ο Αντρέας Κελέσιης γεννήθηκε το 1936 στην τουρκοκρατούμενη Κερύνια της Κύπρου. Από τα μαθητικά του χρόνια στρατεύτηκε στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ. Το 1957 συνελήφθηκε από τους Εγγλέζους, κρατήθηκε στις Κεντρικές Φυλακές κι ακολούθως κλείστηκε στα Κρατητήρια, όπου παρέμεινε ως το τέλος του αγώνα. Σπούδασε τεχνολογία Αλιείας στο Ισραήλ και στην Αγγλία. Πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Τμήματος Αλιείας Κύπρου. Από το 1978 εργάστηκε ως εμπειρογνώμονας και σύμβουλος για θέματα αλιείας στον Οργανισμό Τροφίμων και Αλιείας (FAO) των Ηνωμένων Εθνών σε 38 χώρες. Τιμήθηκε για την προσφορά του στη διεθνή αλιεία. Ασχολείται και με τη ζωγραφική, ιδιαίτερα με τη θαλασσογραφία.
Ο συγγραφέας αφιέρωσε το έργο του‘‘Στους μαχητές της Κερύνειας, Πεσόντες, Αγνοούμενους και Ζωντανούς’’.
Το βιβλίο παρουσίασε ο ιστορικός, φιλόλογος, δημοσιογράφος και συγγραφέας Γιάννης Σπανός. Χαιρετισμό απηύθυναν οι Πρόεδροι των δυο Συνδέσμων. Το συντονισμό διεξήγαγε ο δημοσιογράφος Σάββας Κοσιάρης.
Την παρουσίαση παρακολούθησαν πέραν των 100 ατόμων.
Ακολουθεί ομιλία του προέδρου του ΠΣΕΠΒ.
Ομιλία Προέδρου ΠΣΕΠΒ
Εκλεκτοί Προσκεκλημένοι
Κυρίες και Κύριοι,
Εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου του Παγκυπρίου Συνδέσμου Εφέδρων Πυροβολικού θα ήθελα να σας καλωσορίσω στην αποψινή παρουσίαση του βιβλίου του Κερυνειώτη συγγραφέα Ανδρέα Κελέσιη, με τίτλο « Ζήσε Ελλάδα και χωρίς εμάς ».
Η σημερινή βραδιά αποτελεί για εμάς μια ακόμα ευκαιρία να αποτίσουμε φόρο τιμής στους ηρωικούς υπερασπιστές της Κερυνειώτικης Γης, νεκρούς, αγνοούμενους, τραυματίες αλλά και επιζήσαντες από τη Τουρκική λαίλαπα τις μαύρες εκείνες ημέρες του Ιουλίου του 1974.
Το βιβλίο «Ζήσε Ελλάδα και χωρίς εμάς…» ήλθε στον καταλληλότερο χρόνο, την εποχή που τα πάντα φθίνουν και το εθνικό μας θέμα χάνεται στις «προτεραιότητες» και σκοπιμότητες της εποχής, ξύπνησε μνήμες και υπενθύμισε γεγονότα που περιγράφουν πλήρως το χαμό της Κερύνειας και των ανθρώπων της.
Ο Αντρέας Κελέσιης επιχειρεί μία καταγραφή, με χρονολογική σειρά των συμβάντων πριν και κατά την Τουρκική εισβολή, μέσα από τις δικές του εμπειρίες αλλά κυρίως μέσα από τα βιώματα ή τις περιγραφές δεκάδων Κερυνειωτών ή ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα. Η προσπάθεια του, μέσα από τη συρραφή των πιο πάνω για να αποτυπώσει όσο μπορούσε καλύτερα την εικόνα της εποχής ήταν απόλυτα επιτυχής. Μετέφερε με πολύ παραστατικό τρόπο εικόνες και συναισθήματα μέσα από τους εικονικούς ήρωες του βιβλίου του ή πραγματικά πρόσωπα που έζησαν την κατάσταση.
Δεν προσπαθεί να δώσει ιστορικές ερμηνείες στο τι έγινε ή καλύτερα στο τι δεν έγινε, αυτό επαφίεται στον αναγνώστη να το αξιολογήσει . Είναι αποδεκτό ότι έχοντας υπόψη την όλη κατάσταση που επικρατούσε με το πραξικόπημα και με τη χούντα των Αθηνών να έχει επιβάλει πλήρη συσκότιση, η προετοιμασία της εισβολής από τη Τουρκία, ο ρόλος «δικών» και ξένων και ιδιαίτερα ο τρόπος και η ταχύτητα που εξελίχθηκαν τα πράγματα, είχε ως αποτέλεσμα τη μειωμένη ενημέρωση του κόσμου, με βασικό ερωτηματικό το βαθμό γνώσης ή επίγνωσης του κινδύνου από τη τότε «πολιτική» και στρατιωτική ηγεσία.
Τα «πώς, πού» και τα «γιατί» που βρίσκουμε σε κάθε προσπάθεια καταγραφής των γεγονότων του Ιουλίου 1974 συναντούνται και εδώ. Ιδιαίτερα στην αντίδραση των στρατιωτικών μονάδων της περιοχής, τα ερωτήματα είναι πολύ πιο έντονα. Φαίνεται ότι όπου διατηρήθηκε η στοιχειώδης οργάνωση, η συμβολή στην προσπάθεια απόκρουσης της εισβολής από την αντίδραση και δράση μονάδων υπήρξε ουσιαστική, στο βαθμό φυσικά που οι δυνατότητες, οι αντοχές, οι υποδομές και η συνέχιση υποστήριξης το επέτρεπαν.
Στα πλαίσια αυτά, η δράση των μονάδων καταδρομών ιδιαίτερα της 31ης και της 33ης ΜΚ, του 251 ΤΠ και των μονάδων του Πυροβολικού κατόρθωσε να συγκρατήσει για τουλάχιστον 48 ώρες το Τούρκο εισβολέα. Η δράση άλλων περιστασιακών ομάδων που οφειλόταν είτε στην ανδρεία είτε στην πρωτοβουλία αξιόλογων στελεχών του στρατεύματος ή της Εφεδρείας ενίσχυσαν τη προσπάθεια αυτή.
Μέσα από το βιβλίο «Ζήσε Ελλάδα και χωρίς εμάς…» καταγράφεται η κοινή πια διαπίστωση ότι αν οι μονάδες του Πυροβολικού και ιδιαίτερα οι μονάδες που έδρευαν ή σχεδιάστηκε να δράσουν στην ευρύτερη περιοχή της Κερύνειας ( 181, 182 και 183 ΜΠΠ, η 190 ΜΑΤΠ, οι 198 και 191 ΠΟΠ αλλά και οι πανίσχυρες μεγάλου βεληνεκούς 187 και 189 ΜΠΠ ) λάμβαναν έγκαιρα εντολές και τάσσονταν στους προκαθορισμένους χώρους τάξεως, τα πράγματα σίγουρα θα ήταν διαφορετικά. Η αντίδραση, έστω και στο παρά πέντε, όπως στην περίπτωση της 182 ΜΠΠ, πρόσδωσε κάποια σημαντική δύναμη πυρός στη προσπάθεια απόκρουσης του εισβολέα. Η πλεονεκτική της θέση στο βουνό όπως και της 198 ΠΟΠ απέναντι από το Πέντε μίλι, τους προσέδιδε σημαντικό πλεονέκτημα, όμως ταυτόχρονα υπήρξαν στόχος ανελέητου βομβαρδισμού τόσο από τη Τουρκική αεροπορία όσο και από τα αντιτορπιλικά. Η οργανωμένη διάταξη τους, μείωσε σημαντικά τις απώλειες τόσο σε έμψυχο όσο και σε άψυχο υλικό και οπλισμό. Αντίστοιχα η μη επάνδρωση των παράκτιων πυροβολείων από την 190 ΜΑΤΠ στέρησε σημαντικά τις δυνατότητες απόκρουσης της απόβασης. Η με πολλά ερωτηματικά έλλειψη συντονισμού από πλευράς στρατιωτικού επιτελείου, στέρησαν από την Εθνική Φρουρά τη πιθανότητα επίτευξης μεγαλύτερων απωλειών στον εισβολέα και ενδεχόμενα απόκρουση της εισβολής. Είναι χαρακτηριστικές οι αναφορές στο βιβλίο και ιδιαίτερα οι περιγραφές των συναισθημάτων, όπως αυτές βγαίνουν μέσα από την αγωνία της αναμονής για ενίσχυση της προσπάθειας του Αντισυνταγματάρχη Παύλου Κουρούπη του 251 ΤΠ στη Γλυκιώτισσα και το 5 μίλι και των μονάδων των Καταδρομών μετά την επιτυχή προέλαση τους στο Κοτζάκαγια και στα κράσπεδα του Αγίου Ιλαρίωνα.
Οι περιγραφές των προσπαθειών ανθρώπων που έδωσαν τελικά τη ζωή τους στον υπέρτατο αγώνα είναι συγκλονιστικές. Δεν έχει σημασία αν κάποια από τα πρόσωπα αυτά ήσαν εικονικά. Όσοι έζησαν τα γεγονότα και κυρίως οι Κερυνειώτες, μέσα από τις περιγραφές, έχουν να ταυτίσουν τα πρόσωπα αυτά με κάποιον δικό τους. Άλλωστε τα ονόματα των χαρακτήρων του Αντρέα Κελέσιη είναι καθαρά Κερυνειώτικα όπως Κερυνειώτικοι είναι και οι χαρακτήρες που περιγράφει, απλώς τα έχει ανακατέψει για προφανείς λόγους. Ωστόσο δεν μπορεί να μείνει κανείς ασυγκίνητος στη συγκλονιστική περιγραφή των εικόνων από τις τελευταίες στιγμές της ομάδας του Λάμπρου στη Χρυσοκάβα, στιγμές που εύκολα θα μπορούσαν να αποδοθούν σε δεκάδες παλληκάρια που πολέμησαν ηρωικά ή έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία της Κύπρου.
Η ιστόρηση του τρόπου προέλασης και κατάληψης της Κερύνειας, κυρίως μετά τη «συμφωνία» για κατάπαυση του πυρός από τις 4:00 το απόγευμα της Δευτέρας 22 Ιουλίου 1974, συμφωνεί απόλυτα με τις μνήμες των πυροβολητών των μονάδων στον Πενταδάκτυλο, οι οποίοι έχοντας πειθαρχήσει στην εντολή για μηδενική πολεμική δραστηριότητα, ανήμποροι και ακινητοποιημένοι , παρακολουθούσαν «αφ’ υψηλού» τους Τούρκους να προχωρούν και να καταστρέφουν, να σκοτώνουν και να καίνε τα πάντα ανενόχλητοι, τον κόσμο να χάνεται και τη Κερύνεια να τουρκεύει.
Εξίσου όμως συγκινητικές είναι και οι εικόνες που περιγράφονται στο βιβλίο για την Κερύνεια πριν την εισβολή. Πόσοι από τους αναγνώστες του βιβλίου μπόρεσαν να αντισταθούν και να μην ταυτίσουν τα δικά τους βιώματα με τα ολονύχτια μπάνια των νεανικών παρέων στο Πέντε Μίλι, τα τρεξίματα των παιδιών στα σοκάκια της Χρυσοπολίτισσας και στην Τρυπητή, την απογευματινή βόλτα στο λιμάνι με καφέ στου Μίχαλου ή την παραδοσιακή τελετή λήξης των μαθημάτων στο Γυμνάσιο Κερύνειας με την επίδοση των απολυτηρίων στους νέους αποφοίτους και τη βράβευση των αρίστων.
Και όλα αυτά, στο ξεκίνημα του βιβλίου, συγκρίνοντας τη χαρά και τη ζωή στην Κερύνεια του 70 σε σχέση με την οδύνη και το πόνο στην Κερύνεια του ολέθρου και της καταστροφής μετά την τρίτη ή τέταρτη μέρα της εισβολής . Συγκρίνοντας μια πόλη με ελληνοχριστιανικά ιδεώδη χωρίς πολιτικά πάθη και έχθρες πριν το 1974, με μια τουρκοπατημένη πόλη σήμερα, έξω από κάθε συζήτηση για επαναφορά της στους νόμιμους κατοίκους της.
Για εμάς στο Παγκύπριο Σύνδεσμο Εφέδρων Πυροβολικού, διαχρονικός στόχος και προϋπόθεση για επίλυση του Εθνικού μας προβλήματος, αποτελεί η απελευθέρωση της Κερύνειας μας. Εμείς θα αγωνιζόμαστε μέχρι την ημέρα που οι Μοίρες του Πυροβολικού μας θα μπουν ελευθερώτριες στους δρόμους της Βασιλεύουσας του Βορρά και στα σκλαβωμένα στρατόπεδα μας στην Επαρχία της Κερύνειας.