Πρόσφατα ήρθαν στο φως αρχαιολογικά ευρήματα σπάνιας αξίας από ναυάγιο στο βυθό της θαλάσσιας περιοχής του Μαζωτού. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ίσως επιτυχία της εναλίας αρχαιολογίας στην Κύπρο, δήλωσε η επικεφαλής της αποστολής.

Το εμπορικό πλοίο που βυθίστηκε γύρω στο 350 π.Χ. προερχόταν από το Αιγαίο και μετέφερε χίλιους αμφορείς γεμάτους κρασί. Το αρχαίο ναυάγιο του Μαζωτού μέσα από απίστευτες ομοιότητες οδηγεί τη μνήμη στο άλλο, που καρτερεί ακόμη αιχμάλωτο στην Κερύνεια. Καθώς το «πλοίο του Μαζωτού» ταξίδευε στη νότια θάλασσα κοντά στα παράλια, το άλλο ταξίδευε σε παράλληλη πορεία στα βόρεια λίγο έξω από την Κερύνεια 60 περίπου χρόνια αργότερα, καθώς κι αυτό βυθίστηκε κι εντοπίστηκε αιώνες αργότερα από τον Κερυνειώτη Α. Καρυόλου. Μετά την τουρκική εισβολή, το γνωστό Καράβι της Κερύνειας μετατράπηκε πλέον σε σύμβολο αντοχής και προσμονής για επιστροφή, αντλώντας δύναμη από τα βάθη της Ιστορίας.

Το Καράβι της Κερύνειας, με καπετάνιο και τρεις ναύτες, φορτωμένο με 404 αμφορείς έμεινε 22 αιώνες στο σκοτεινό βυθό, μέχρι που ανέβηκε στο φως της Κερυνειώτικης μέρας. Ανάμεσα στο εμπόρευμά του περί τα 10.000  αμύγδαλα που κόπηκαν γύρω στο 288 π.Χ. καθώς κι άλλα ευρήματα από τη Ρόδο και τη Σάμο κι επίσης, νομίσματα και 29 μεγάλες μυλόπετρες από τα ηφαιστιογενή νησιά του Αιγαίου. Τα πάντα ελληνικής προέλευσης και παραγωγής, από το Αιγαίο κι από τον ακμάζοντα ελληνισμό στα Μικρασιατικά παράλια. Ενώ η ξυλεία από την οποία φτιάχτηκε  το πλοίο κόπηκε 100 χρόνια ενωρίτερα. Κάτι, που με λίγη φαντασία,  μας οδηγεί χρονικά στο ναυάγιο του Μαζωτού.

Μπορεί να έχει δίκαιο η επικεφαλής της αρχαιολογικής αποστολής στην εκτίμησή της για τη μεγαλύτερη επιτυχία της εναλίας αρχαιολογίας στην Κύπρο, αλλά το Καράβι της Κερύνειας έχει μετουσιωθεί σε σύγχρονο σύμβολο ανυπότακτης καρτερίας, γιατί μεταφέρει το ένα κομμάτι της ψυχής μας. Της αιχμάλωτης ψυχής μας που κόπηκε στα δύο το 1974 κι έμεινε πάντα εκεί. Εθελούσια εγκλωβισμένη αλλά ελεύθερη πολιορκημένη μέσα στο κάστρο της Κερύνειας. Για να υφαίνει τους θρύλους και να χαράζει τις επαναστάσεις που θάρθουν. Σ΄ εκείνο το Καράβι ακουμπήσαμε το βιός μας που δεν πουλιέται σε κανένα έμπορο και σε κανένα Χρηματιστήριο. Στο Καράβι εκείνο φορτώσαμε τα σπλάχνα μας που δεν μεταλλάσσονται. Τα μυαλά μας που ΔΕΝ ΘΟΛΩΣΑΝ. Το καταγάλανο όνειρο που πάντα λαχταρούμε. Τον έρωτά μας που όλο φουντώνει. Και μαζί, τον πόνο του, που μας λογχίζει τα σωθικά αδιάκοπα. Την πίκρα του, που ποτέ δεν ξεδίψασε. Αλλά αρκεί μια μόνο σκέψη του και το κουράγιο μας γιγαντώνει.

Τώρα, οι ιστορικές μας συντεταγμένες έχουν επιβεβαιωθεί στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Ένα αρχαίο ναυάγιο στο βορρά και το άλλο στο νότο, σηματοδοτούν την ιστορική μας πορεία μέσα στο χρόνο και το χώρο. Κι από το ανατολικότερο άκρο του Απ. Αντρέα ως το δυτικότερο του Ακάμα, η γη αυτή επιβιώνει με θρύλους και  παραδόσεις που νοημαδοτούν το προσωρινό παρών μας. Με την Ιστορία μας τετραγωνίζουμε τον κύκλο … του κ. Όλι Ρεν και σταυρώνουμε την πορεία μας. Εμείς αξίζει να ζούμε επειδή έχουμε λόγους να θυσιάσουμε τη ζωή μας. Για μερικούς αμφορείς. Για μερικά σαπιόξυλα από αρχαία ναυάγια. Για μερικές αρχαίες κολώνες φαγωμένες από την αλμύρα και το φως. Για μερικούς σπασμένους σταυρούς. Άλλοι 22 αιώνες να περάσουν, το Καράβι της Κερύνειας θα είναι δικό μας. Γιατί εκείνο είναι η πυξίδα της ψυχής μας που διάσπαρτη ανά τους αιώνες καρτερά κι επιμένει στο γυρισμό. Στη γη της επαγγελίας. Στο Νόστιμον Ήμαρ.

Ο Κώστας Μαυρίδης είναι ακαδημαϊκός και κατάγεται από το χωριό Δίκωμο της κατεχόμενης Κερύνειας