Δημοσιεύουμε το άρθρο αυτό του Λάζαρου Μαύρου όπως έχει δημοσιευθεί στην εφημερίδα ΣΗΜΕΡΙΝΗ στη στήλη ΕΙΡΗΣΘΩ την 3η Αυγούστου 2008.
ΕΙΡΗΣΘΩ Κ Α Ι ΕΥΚΛΕΩΝ ηρώων μνήμη και τιμή σήμερα. Στην εκκλησία πρώτα και στο στρατόπεδο ύστερα, στην Ευρύχου. Των πενήντα οκτώ ηρωικών παλληκαριών του 256 Τάγματος Πεζικού. Θυσιασθέντων στις μάχες κατά των Τούρκων της ΤΜΤ και του Αττίλα, υπέρ ελευθερίας της Κύπρου. Από 21η Ιουλίου έως 6η Αυγούστου 1974. Εννέα στις μάχες Λεύκας, Ελιάς, Αγκολέμι και Αγριδακίου. Και σαράντα εννέα στη μάχη Καραβά - Λαπήθου. Ευκλεών μνήμη και τιμή, για όσους επιζώντες επιμένουν να Τους έχουν στην καρδιά και να μη λησμονούν. Κι όσους συνεχίζουν να σηκώνουν, ευσυνείδητα κι ανυποχώρητα το βαρύ, βαρύτιμο χρέος, ν' αποκαθάρουν την εθνική ντροπή κι ατίμωση του προδομένου '74. Που κρατάνε, κόντρα σε θύελλες κι ανέμους, άσβεστη τη φλόγα της λευτεριάς. Και υψωμένα τα λάβαρα της αξιοπρέπειας. Όπως σήκωσαν στα μπαρουτοκαπνισμένα μπράτσα, λαβωμένο απ' των οχτρών τα βόλια, ξέπνοο το κορμί του νεκρού συμπολεμιστή. Όπως σήκωσαν το λασποκυλισμένο γαλανόλευκο, με τ' Αϊ-Γιώργη τη μορφή στο κέντρο του σταυρού, από τη σκλαβωμένη ελληνική γη.
Π Ο Λ Υ Τ Ι Μ Ο Υ αρχαίου τάλαντου αναπαράσταση, με μεγάλη τη μεταλλική μορφή, κι ανάγλυφα ανεξίτηλα τα ονόματα των 58 Ηρώων, ενσωματώνει το σεμνό περίβλεπτο Μνημείο του 256 Τ.Π. στον λοφίσκο προ της πύλης του στρατοπέδου που φέρει τ' όνομα του ήρωα της ΕΟΚΑ Μάρκου Δράκου, εκεί στην είσοδο του χωρίου Ευρύχου. Το οικοδόμησε η αδελφική αγάπη, η ευγνωμοσύνη, η ανέκπτωτη μνήμη κι η συναίσθηση καθήκοντος, των επιζώντων συμπολεμιστών των 58 Ηρώων. Στην πλαϊνή κρύπτη του Μνημείου, σαν σε εικονοστάσι, οι φωτογραφίες των πεσόντων και αγνοουμένων λεβεντονιών. Ανάμεσα σε μουσειακής πλέον αξίας δείγματα του ανεπαρκούς και τότε οπλισμού, με τον οποίο ανδρειωμένα πεζομάχησαν και μάτωσαν την 28η Μεραρχία του Τούρκου εισβολέα στις προδομένες κυπριακές Θερμοπύλες Καραβά και Λαπήθου, ημέρα Τρίτη, 6 Αυγούστου 1974. Τ' αποκαλυπτήρια του Μνημείου τέλεσε, σε πάνδημη τελετή, με τις προσήκουσες στρατιωτικές τιμές, ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος, το Σάββατο 10η Ιουλίου 2004, προσκεκλημένος του Συνδέσμου Επιζώντων Πολεμιστών 256 Τ.Π.:
«Μνημείον αΐδιον, αειθαλούς μνήμης ευκλεών, οκτώ και πεντήκοντα, τοις εναντίοις πεζομαχούντων, αρίστων γενομένων. Ελευθερίης γλιχόμενοι, παρά δύναμιν τολμηταί και παρά γνώμην κινδυνευταί και εν τοις δεινοίς ευέλπιδες, όπλοις στοιχηθέντες αλλήλοις και ού φεισόμενοι της ζωής αυτών, το εύδαιμον το ελεύθερον, το δε ελεύθερον το εύψυχον κρίναντες, πάντων Ελλήνων αγλάισμα γεγόνασι».
ΛΑΖΑΡΟΣ Α. ΜΑΥΡΟΣ
«ΣΗΜΕΡΙΝΗ» «EΙΡΗΣΘΩ»