Στα πλαίσια των προγραμματισμένων εκδηλώσεων του πρώτου εξαμήνου και της προσφοράς του Συνδέσμου προς της οικογένειες των Αγνοουμένων του Πυροβολικού κατά τη Τουρκική Εισβολή του 1974, παρουσιάστηκαν την Τρίτη 22 Μαΐου 2007 στο οίκημα του Συνδέσμου στην οδό Αθηνάς 15, παρά το οδόφραγμα του Αγίου Κασσιανού στη Λευκωσία οι πιο κάτω διαλέξεις:
Εκταφές λειψάνων : Η αρχή της επίλυσης ή το τέλος του προβλήματος των Αγνοουμένων από τον Πρόεδρο της Παγκύπριας Οργάνωσης Αδηλώτων Αιχμαλώτων & Αγνοουμένων κ. Νίκο Θεοδοσίου
Προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για το θέμα των Αγνοουμένων από τον Δικηγόρο κ. Σίμο Αγγελίδη
Τις διαλέξεις παρακολούθησαν μεγάλος αριθμός συγγενών αγνοουμένων του Πυροβολικού καθώς και επίσημοι προσκεκλημένοι και φίλοι του Συνδέσμου.
Συγκινητικές ήταν οι παρεμβάσεις εκ μέρους των υπέργηρων γονέων των αγνοουμένων καθώς και τα παράπονα για την εγκατάλειψη από το κράτος αριθμού συζύγων αγνοουμένων.
Μετά τις διαλέξεις ακολούθησε συζήτηση και δόθηκαν απαντήσεις σε ερωτήματα που αφορούν τη διαδικασία και τον χρόνο εκταφών λειψάνων καθώς και πληροφορίες σχετικά με τη προοπτική για προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Η εκδήλωση έκλεισε με δεξίωση που παρέθεσε ο Σύνδεσμος στη βεράντα του Οικήματος.
Ομιλία Προέδρου ΠΣΕΠ
Σεβαστοί Συγγενείς των Ηρωικών Αγνοουμένων
Εκλεκτοί Προσκεκλημένοι
Είναι μεγάλη η τιμή που μας κάνετε αλλά και η χαρά μας να σας φιλοξενούμε απόψε στο δικό μας χώρο όπου θα πραγματοποιηθούν οι δύο διαλέξεις με θέμα τους Ηρωικούς Αγνοουμένους μας.
Εμείς οι έφεδροι πυροβολητές που στις δικές μας μονάδες μετρούμε 76 Ηρωικούς Αγνοούμενους, θα είμαστε πάντα δίπλα στους συγγενείς των Αγνοουμένων μας στον αγώνα που διεξάγουν για τριάντα τρία τώρα χρόνια για τη διακρίβωση της τύχης των δικών τους αγαπημένων προσώπων αλλά και των δικών μας συμπολεμιστών.
Σεβαστοί Συγγενείς των Αγνοουμένων Πυροβολητών,
Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ξεχνάμε ότι οι δικοί σας άνθρωποι ανήκουν στην εφεδρεία του Πυροβολικού μας και είμαστε βέβαιοι ότι αν σήμερα αυτοί ήταν εδώ μαζί μας θα ήταν όπως και τότε ανυποχώρητοι αγωνιστές για την Ελευθερία της Πατρίδας μας.
Η αποψινή εκδήλωση αποτελεί ακόμα ένα δείγμα της δικής μας έμπρακτης συμπαράστασης στον αγώνα σας. Στις δύσκολες ημέρες που έρχονται εμείς θα είμαστε πάντοτε δίπλα σας οτιδήποτε και εάν προκύψει και οποιεσδήποτε δυσκολίες και εμπόδια παρουσιαστούν στο δρόμο σας.
Για εμάς όπως και για εσάς, λύση στο πρόβλημα των Αγνοουμένων μας δεν αποτελεί η παράδοση αριθμού λειψάνων με αντάλλαγμα το κλείσιμο του όλου θέματος. Η επιστροφή στις οικογένειες τους, των αποδεδειγμένα επιζησάντων μετά τις πολεμικές επιχειρήσεις, η διερεύνηση της τύχης και των συνθηκών θανάτου των υπολοίπων, αλλά και η απόδοση ευθυνών στους άνανδρους δολοφόνους αποτελεί για εμάς όπως και για εσάς επιτακτική ανάγκη.
Τελειώνοντας θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την αποψινή σας παρουσία.
Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τους δύο εισηγητές τον Νίκο Θεοδοσίου και τον Σίμο Αγγελίδη για τη τιμή που μας έχουν κάνει να είναι απόψε μαζί μας.
Εισάγοντας τους δύο εισηγητές της αποψινής εκδήλωσης θα μπορούσα αντί του βιογραφικού όπως είθησται να τους χαρακτηρίσω απλά με την κύρια ιδιότητα τους. Την ιδιότητα του Αγωνιστή. Όμως όπως επιβάλλεται σε τέτοιες περιπτώσεις θα αναγνώσω τα σύντομα βιογραφικά των εισηγητών.
Ομιλία Προέδρου της Παγκύπριας Οργάνωσης Αδηλώτων Αιχμαλώτων & Αγνοουμένων κ. Νίκου Θεοδοσίου
Εκταφές λειψάνων: Η αρχή της επίλυσης ή το τέλος του προβλήματος των Αγνοουμένων
Όπως ακούσατε πριν λίγο, είμαι συνομήλικος της ταλαίπωρης Κυπριακής Δημοκρατίας. Δυστυχώς για όλους μας το πρόβλημα των Αγνοουμένων μας είναι επίσης σχεδόν συνομήλικο μαζί μας. Οι 42 αγνοούμενοι της περιόδου 63-64 παραμένουν άφαντοι για 44 χρόνια τώρα. Ενώ για 33 χρόνια αγνοούνται άλλοι 1572 συνάνθρωποι μας. Ο γνωστός αριθμός 1619 έχει αλλάξει τα τελευταία λίγα χρόνια. Μετά τις εκταφές στις ελεύθερες περιοχές το 1999, ταυτοποιήθηκαν τα λείψανα 47 αγνοουμένων. Για πολλά χρόνια μας κατηγορούσαν ότι το 1619 ήταν ένα σύμβολο και ότι το χρησιμοποιούσαμε ως παντιέρα. Κάποιοι μάλιστα έλεγαν ότι ο αριθμός είναι λανθασμένος. Υπονοώντας ότι ήταν σκόπιμα διογκωμένος. Ο αριθμός αυτός αντιπροσωπεύει άτομα τα οποία εθεάθησαν κατά και μετά την 20ην Ιουλίου. Άρα κανένας αγνοούμενος δεν έχει χαθεί λόγω του πραξικοπήματος. Και κάτι άλλο σχετικό με τον αριθμό είναι το εξής. Ο αριθμός αυτός όποιος και αν είναι, δεν είναι απλά εκατοντάδες φάκελοι στην Υπηρεσία Αγνοουμένων. Ο κάθε ένας από αυτούς τους αριθμούς αντιπροσωπεύει έναν άνθρωπο που είχε ή έχει τα δικά του όνειρα και ελπίδες. Έναν άνθρωπο του οποίου η οικογένεια πονά και ανησυχεί για το που βρίσκεται.
Παρόλο ότι είναι χιλιοειπωμένο, θα το επαναλάβω για άλλη μια φορά. Το Θέμα των αγνοουμένων δεν είναι θέμα νεκρών ή ζωντανών! Είναι θέμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Δεν είναι θέμα εκταφών και ταυτοποιήσεων. Είναι θέμα ουσιαστικής διερεύνησης. Και τέλος δεν είναι θέμα των συγγενών τους αλλά είναι ένα θέμα εθνικό.
Τα τελευταία δύο χρόνια υπάρχει μια διαφορετική προσέγγιση από τους Τούρκους όσον αφορά τον τομέα των εκταφών. Και όντως έχουν γίνει βήματα προς την σωστή κατεύθυνση. Το τι είναι ενδιαφέρον να αναλύσουμε, είναι οι λόγοι για τους οποίους άλλαξε προσέγγιση η Άγκυρα.
Δεν είναι ένας ο λόγος αλλά τρεις. Πρώτα θα πρέπει να αναφέρουμε την απόφαση του ΕΔΑΔ του Συμβουλίου της Ευρώπης. Μέσα στα πλαίσια της τέταρτης διακρατικής προσφυγής της Κύπρου εναντίον της Τουρκίας, το ΕΔΑΔ στις 10 Μαίου του 2001, καταδίκασε την Τουρκία για το Θέμα των Αγνοουμένων, βρίσκοντας την ένοχη για παραβίαση των άρθρων 2, 3 και 5 του κώδικα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δηλαδή παραβίαση των δικαιωμάτων ζωής και ελευθερίας, αλλά και του δικαιώματος των συγγενών στην πληροφόρηση. Η Τουρκία με την ιστορικά γνωστή της στάση και αντιμετώπιση σε τέτοιου είδους αποφάσεις, βρέθηκε το καλοκαίρι του 2004, ενώπιον της πιθανής λήψης μέτρων εναντίων της. Σε μια προσπάθεια της να κερδίσει τις εντυπώσεις και να αποφύγει το ενδιάμεσο ψήφισμα, κυκλοφόρησε στις 2, Ιουνίου, τότε, ένα έγγραφο όπου δεσμευόταν να συμμορφωθεί. Μιλούσε για επαναδραστηριοποίηση της ΔΕΑ, και για πρώτη φορά για εκταφές και στις δύο πλευρές, όπως περιγράφουν οι ίδιοι τις ελεύθερες και κατεχόμενες περιοχές του νησιού μας. Το αποτέλεσμα ήταν να αυτοεγκλωβιστούν στις δεσμεύσεις τους και παράλληλα μετά από συντονισμένες προσπάθειες της Οργάνωσης μας και της Κυβέρνησης να δεχθούν και το πρώτο ενδιάμεσο ψήφισμα. Αυτό αποτελεί τον πρώτο λόγο για την αλλαγή προσέγγισης από πλευράς Τουρκίας. Ο δεύτερος λόγος είναι η εσωτερική πίεση που δέχθηκε το στρατιωτικό καθεστώς στα κατεχόμενα, από τους συγγενείς των τουρκοκυπρίων αγνοουμένων. Ο τρίτος λόγος είναι ο εφησυχασμός τους, ότι δεν πρόκειται να υπάρξουν οποιεσδήποτε αντιδράσεις από μέρους μας, αφού με το άνοιγμα κάποιων οδοφραγμάτων στην γραμμή αντιπαράθεσης του πυρός, στις 23 Απριλίου του 2003, η συμπεριφορά των πολλών διεμήνυε ότι δεν συνέβηκε ποτέ εισβολή αλλά ούτε και ότι υπήρξαν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εις βάρος μας.
Παρόλο ότι το ΕΔΑΔ έκρινε την ΔΕΑ ως μη ικανοποιητικό μέσο επίλυσης του προβλήματος, εντούτοις όμως, φαίνεται να ξανακερδίζει έδαφος και να δημιουργείται νέα εμπιστοσύνη προς την επιτροπή.
Οι εκταφές άρχισαν επίσημα τον Αύγουστο του 2005. Από τότε και μέχρι σήμερα έχει διενεργηθεί εκταφή σε περίπου 160 λείψανα. Σε αυτά προστίθενται και 110 λείψανα που είχαν περισυλλέξει οι Τούρκοι κατά καιρούς και τα οποία πρόσφατα μεταφέρθηκαν στο ανθρωπολογικό εργαστήρι στη περιοχή του αεροδρομίου Λευκωσίας. Άρα συνολικά έχουμε 260 εκταφέντα λείψανα. 200 από αυτά πιθανών να ανήκουν σε Ελληνοκύπριους. Το μεγαλύτερο μέρος τους θα πρέπει να ανήκει σε άτομα που είναι καταγραμμένα στο κατάλογο των αγνοουμένων μας. Εδώ πρέπει να διευκρινίσω ότι, στα κατεχόμενα εδάφη μας βρίσκονται θαμμένα και τα οστά 550 περίπου πεσόντων ηρώων μας.
Επιτρέψτε μου να εξηγήσω την διαδικασία του εντοπισμού, εκταφής και αναγνώρισης, για να διευκολύνω την συζήτηση μας αργότερα.
Αφού δοθεί και καταγραφεί μια πληροφορία, αξιολογείται. Αν χρειάζεται διασταύρωση, όπου είναι εφικτό, διασταυρώνεται. Ακολούθως καταχωρείται στα αρχεία και στην λίστα για τις εκταφές. Η σειρά με την οποία γίνονται οι εκταφές, συναποφασίζεται στην ΔΕΑ. Αφού διεκπεραιωθεί η εκταφή, τα οστά τα οποία περισυλλέγονται με αρχαιολογική προσοχή αλλά και με σεβασμό, μεταφέρονται στο ανθρωπολογικό εργαστήρι για επεξεργασία. Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία φυλάγονται σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο. Από αυτά ένα πολύ μικρό τεμάχιο οστού αποστέλλεται στο ΙΝΚΓ όπου γίνεται η επιστημονική εξαγωγή του γενετικού υλικού. Ακολούθως γίνεται η προσπάθεια ταυτοποίησης μέσα από τα δεδομένα της τράπεζας γενετικού υλικού. Αφού έχουμε ταυτοποίηση τότε υπάρχει συνάντηση αρχαιολόγων και γενετιστών για την τελική σύγκριση. Και τέλος αλλά εξίσου σημαντική είναι η διαδικασία της παράδοσης των οστών στην οικογένεια.
Κάτι πολύ σημαντικό, επιστρέφοντας στην ουσία, είναι ότι το ΕΔΑΔ δεν αποδέχεται τις εκταφές ως μέτρο θεραπείας για την καταδίκη της Τουρκίας. Αυτό σημαίνει ότι η Τουρκία θα πρέπει πολύ σύντομα να αποδεχθεί να αρχίσει η ουσιαστική έρευνα, δεδομένου ότι έχει ήδη προειδοποιηθεί και με δεύτερο ενδιάμεσο ψήφισμα από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Σε αυτό συνέτεινε μια επιτυχής επίσκεψη της Οργάνωσης μας στο Στρασβούργο τον περασμένο Φεβρουάριο.
Εκείνο το οποίο πρέπει να προσέξουμε με τις εκταφές είναι να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στις κινήσεις μας, διότι υπάρχει ο κίνδυνος να μας οδηγήσει στο κλείσιμο του θέματος. Εάν σε κάποια στιγμή νοιώσει η Τουρκία ότι φεύγει η πίεση από πάνω της και σταματήσει τη συνεργασία της στις εκταφές και μάλιστα πριν αρχίσει η ουσιαστική διερεύνηση, τότε υπάρχει το ενδεχόμενο να μην υπάρξει νέα ευκαιρία και το πρόβλημα των αγνοουμένων να μείνει για πάντα άλυτο. Προς αποφυγήν αυτού θα πρέπει να μην εφησυχάζουμε και να είμαστε όσο πιο συντονισμένοι γίνεται. Και εννοώ την Κυβέρνηση, την βουλή, τις διπλωματικές μας αποστολές, και όλες τις αγωνιστικές δυνάμεις.
Έχουμε όλοι υποχρέωση να αγωνιστούμε για να διασφαλίσουμε ότι θα αρχίσει η ουσιαστική διερεύνηση και ότι θα μεγιστοποιήσουμε τον αριθμό των εκταφέντων λειψάνων. Και όταν λέμε διερεύνηση, δεν εννοούμε μόνο την απλή πληροφόρηση των συγγενών για τις συνθήκες εξαφάνισης ή εκτέλεσης, αλλά, την ελεύθερη πρόσβαση ανεξάρτητης ερευνητικής ομάδας στα αρχεία του τουρκικού στρατού και των τουρκικών φυλακών.
Τελειώνοντας και αφού ευχαριστήσω τον Σύνδεσμο Εφέδρων Πυροβολικού, σας διαβεβαιώνω ότι όχι μόνο θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε άγρυπνα τα γεγονότα, αλλά και δεν θα επιτρέψουμε σε κανένα να ολιγωρήσει. Εξάλλου αυτός είναι και ο ρόλος μας.