Απόσπασμα από πανηγυρικό για τις εθνικές επετείους της 25ης Μαρτίου 1821 και της 1ης Απριλίου 1955, που εκφωνήθηκε στις 25 Μαρτίου 2010 στον Απόστολο Αντρέα–Πλατύ Αγλαντζιάς (προσωρινός καθεδρικός ναός Μητρόπολης Κερύνειας).
«Άγγελος πρωτοστάτης, ουρανόθεν επέμφθη, ειπείν τη Θεοτόκω τω Χαίρε.»
… Εκείνο που συγκλόνισε τις ψυχές των επαναστατών του 21, είναι το ίδιο που πυρπόλησε τις ψυχές των αγωνιστών της ΕΟΚΑ χρόνια αργότερα:
Ελευθερία ή Θάνατος. Μπροστά στο φοβερό αυτό δίλημμα, ο ελληνισμός αυτοεπιβεβαιώνεται ως αδιάσπαστη ιστορική οντότητα και πληρούται η από αιώνων πίστη στην ανεξάντλητη δύναμη του έθνους. Και κάθε φορά, λυτρώνονται οι πιστεύοντες και απώλυνται οι ριψάσπιδες… Γι αυτό και η αξία των επετείων δεν περιορίζεται στο να αποτίουμε την ευγνωμοσύνη μας σε όσους προσέτρεξαν και πρόσφεραν με ανιδιοτέλεια. Εξίσου σημαντικό είναι το κατά πόσον εμείς, θα φανούμε αντάξιοι της Ιστορίας μας… Κάτω από τους θόλους της εκκλησίας, δεν μπορούμε παρά να λέμε μόνο την αλήθεια… Η ιστορία και η γεωγραφία μας έταξαν να φυλάμε τις νότιες Θερμοπύλες του Ελληνισμού. Και δεν υπάρχει εγκόσμια δύναμη που μπορεί να καθυποτάξει την απόφαση μας ως λαού να κρατήσουμε την αξιοπρέπειά μας. Το αποδείξαμε το 2004…
Στο κυπριακό σήμερα βρισκόμαστε εν μέσω διαπραγματεύσεων κι ευχόμαστε ο Θεός να φωτίζει και να ενδυναμώνει την ηγεσία στην επιδίωξη μιας αποδεκτής λύσης που να βασίζεται στο σεβασμό των στοιχειωδών κανόνων της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης. Η κατάσταση όμως δείχνει πως το κυπριακό, από πρόβλημα εισβολής και κατοχής διολισθαίνει σε διακοινοτική διαφορά για την οποία απλά αναζητείται κάποια διευθέτηση. Δεν νοείται λύση αντάξια της Ιστορίας μας η οποία θα ακρωτηριάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιακές αξίες που γέννησε ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός και έγιναν κτήμα της σύγχρονης και πολιτισμένης ανθρωπότητας σ΄όλη την οικουμένη και ιδίως της Ευρώπης. Μια λύση τερατούργημα πρέπει να μας βρει ενωμένους κι αντιμέτωπους. Κι ο καθένας δικαιούται κι έχει χρέος να αντισταθεί, πράγμα που μπροστά στις θυσίες των αγωνιστών του 1821 και του 55-59, είναι το ελάχιστο. Αν επιτρέψουμε σε μια λύση που θα γκρεμιστεί στην πρώτη αφορμή που θα φτιάξει η Τουρκία…, κάτω από τα ερείπια της διάλυσης θα απομείνουν τα απομεινάρια του ελληνισμού για να θυμίζουν πως κάποτε εδώ άκμαζε ο ελληνισμός.
Επειδή τελευταίως εφευρίσκονται τρόποι για να ξεπουλήσουμε την κατεχόμενη γη μας, επισημαίνω ότι, το πως πολιτικά θα επιλυθεί αυτό που ονομάστηκε «δικαίωμα ιδιοκτησίας», θα διαμορφώσει καθοριστικά το περιεχόμενο της λύσης στο μέλλον... Σε συνθήκες ευρωπαϊκής νομιμότητας, το δικαίωμα αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο, διαφορετικά θα χαθεί μέσα στο βάθος του χρόνου. Αλλά η γη μας, δεν είναι μόνο χώμα. Είναι κομμάτι της ψυχής μας. Της αιχμάλωτης ψυχής μας που κόπηκε στα δύο το 1974 και … δεν ξεπουλιέται σε καμιά Τουρκο-Επιτροπή... Στη γη μας… ξεκινά και τελειώνει η αγάπη κι ο πόνος της πατρίδος.
Από το αιχμάλωτο καράβι της Κερύνειας στο βορειότερο άκρο, ως το νοτιότερο σημείο της Κύπρου, κι από το ανατολικότερο άκρο της μονής του Απ. Αντρέα ως το δυτικότερο στρέμμα του Ακάμα, η γη αυτή επιβιώνει με θρύλους και παραδόσεις που νοημαδοτούν το πρόσκαιρο παρόν μας. Εμείς, αξίζει να ζούμε επειδή έχουμε λόγους να θυσιάσουμε τη ζωή μας για μερικούς τάφους ηρώων και αγίων. Για μερικούς αμφορείς θαμμένους μέσα στη γη. Για μερικές αρχαίες κολώνες. Για μερικούς σπασμένους σταυρούς ριγμένους καταγής. Αυτή είναι η γη μας. Όποιος πουλά ή ανταλλάσει τη γη του, πουλά κι ανταλλάσει την ψυχή του. Κι η ψυχή μας, η αγνή ψυχή μας, δεν πουλιέται, ούτε ανταλλάσσεται, αλλά μνημονεύει, καρτερά, αγωνίζεται κι επιμένει στο γυρισμό.
Κώστας Μαυρίδης mavrides@ucy.ac.cy