Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του σχεδίου Ανάν, εκείνοι που είχαν εμπλοκή στην διαπραγμάτευση του οφείλουν να δώσουν πειστικές απαντήσεις. Διαφορετικά, εμείς, οι απλοί σκεπτόμενοι πολίτες, μπορούμε να έχουμε τα δικά μας συμπεράσματα για το ρόλο τους.
Ο Άγγλος απεσταλμένος Λόρδος Χάνευ διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην διαμόρφωση του σχεδίου Ανάν σε τέτοιο βαθμό που πολλοί αναλυτές αποκαλούν το σχέδιο Ανάν ως σχέδιο Χάνεϋ.
Αλλά για τα πιο κάτω, ας απαντήσει ή σχολιάσει τουλάχιστον κάποιος ειδικός από εκείνους που μελέτησαν το σχέδιο Ανάν και αφού το κατανόησαν, έβγαιναν στα ΜΜΕ για να ενημερώσουν τον κυπριακό λαό. Ιδιαίτερα, ένας συνταγματολόγος που ήταν στην Ελβετία και είχε εκ καθηκόντως υποχρέωση να ενημερώνει σφαιρικά τον λαό, ας απαντήσει γιατί τα πιο κάτω δεν έτυχαν της ανάλογης προβολής; ΓΙΑΤΙ;
Στο παράρτημα ΙΙ του τελικού Σχεδίου Ανάν με τίτλο "Πρόσθετο Πρωτόκολλο στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης" (σελ. 64), άρθρο 5, καταγράφονται ορισμένες αλλαγές στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης (του 1960) της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι αλλαγές αφορούν τα αγγλικά συμφέροντα στην Κύπρο. Εκ πρώτης όψεως, θα ανέμενε κάποιος να απαιτούνται αλλαγές σε σχέση με θέματα των αγγλικών στρατιωτικών βάσεων στην Κύπρο. Μάλιστα, το κείμενο ξεκινά πρώτα-πρώτα με τις "περιοχές σε σχέση με τις οποίες το Ηνωμένο Βασίλειο παραιτείται από την κυριαρχία τους ...".
Αυτό πράγματι δημιουργεί μια πρώτη θετική εντύπωση στον Ελληνοκύπριο αναγνώστη του κειμένου. Ακολούθως όμως, καταγράφονται τόσο σαφώς προσανατολισμένες αλλαγές που είναι έκδηλο ότι σε κάτι άλλο αποσκοπούν. Γι αυτό και επιμένουμε σε εξηγήσεις.
Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, οι αλλαγές στο άρθρο 5, προνοούν ότι "η Κύπρος δεν θα απαιτήσει ως μέρος των χωρικών υδάτων της, ύδατα μεταξύ των γραμμών οι οποίες περιγράφονται στην ΕΚΘΕΣΗ που αναφέρεται στο Πρόσθετο Πρωτόκολλο αυτής της Συνθήκης".
Εύλογα αναζητήσαμε την έκθεση, αλλά το κείμενο συνεχίζει ως εξής:
"Οι γραμμές ... θα εκτεθούν σε μία έκθεση που θα ετοιμασθεί από δεόντως προσοντούχο πρόσωπο το οποίο θα διορισθεί από την Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου".
Και συνεχίζει το κείμενο στην παράγραφο 3 του άρθρου 5:
"Το Ηνωμένο Βασίλειο θα συνεχίσει να απολαύει πλήρους και ανεμπόδιστης πρόσβασης για οποιοδήποτε σκοπό στα ύδατα τα οποία η Ενωμένη Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα διεκδικήσει που ..."
Και για να μην υπάρχει η όποια πιθανότητα προσφυγής σε διεθνή δικαστήριο το άρθρο 8 συνεχίζει:
"Οποιαδήποτε διαφορά σχετικά με την εφαρμογή θα επιλύεται κατόπιν διαβουλεύσεων και δεν θα παραπέμπεται σε οποιοδήποτε διεθνές δικαστήριο ή τρίτο μέρος για διευθέτηση".
Τι σημαίνουν τα πιο πάνω;
Σημαίνει ότι εμείς ως Κύπρος, αφού θα αποδεχόμασταν να διαλύσουμε την Κυπριακή Δημοκρατία, δεσμευόμασταν ότι θα παραδώσουμε στους Άγγλους κυρίαρχα χωρικά ύδατα των οποίων τα σύνορα / όρια (οι γραμμές λεει το κείμενο του σχεδίου) θα εκτεθούν σε μια "έκθεση" που θα ετοιμαστεί από τους Άγγλους μετά την υπογραφή μας στο σχέδιο Ανάν. Οι Άγγλοι μέσω του δικού τους "προσοντούχου" ατόμου θα καθορίσουν την ακριβή οριοθέτηση αυτών των περιοχών μέσα στη θάλασσα. Επιπλέον, εμείς ως Κύπρος δεσμευόμαστε ότι δύο συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές που θα εκχωρήσουμε, η μια θα εφάπτεται στο ανατολικό μέρος της βάσης Δεκέλειας και θα είναι πάνω από 16 τετραγωνικά χιλιόμετρα και η άλλη θα εφάπτεται στο δυτικό μέρος της βάσης Δεκέλειας και θα είναι πάνω από 5 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Αυτές οι περιοχές εντός της θάλασσας θα είναι μέρος των "κυρίαρχων αγγλικών βάσεων". Και στο κείμενο υπάρχει η δέσμευσή μας ότι ανάμεσα στις περιοχές αυτές οι Άγγλοι θα μπορούν να δραστηριοποιούνται για οποιοδήποτε σκοπό. Όχι μόνο για στρατιωτικό, αλλά "ΓΙΑ ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ ΣΚΟΠΟ".
Αν προκύψει οποιαδήποτε διαφορά, αυτή θα επιλύεται από τα δύο μέρη. Επομένως, αν η Αγγλία δεν συμφωνεί, το θέμα υποχρεωτικά θα παραμένει ως έχει.
Τι κρύβεται πίσω από όλα αυτά;
Πηγές από πανεπιστημιακά ερευνητικά κέντρα εκτός Κύπρου εκτιμούν ότι οι Άγγλοι χρησιμοποιώντας υπερσύγχρονη τεχνολογία των αμερικανών που τους προσφέρεται με την χρήση δορυφόρων, έχουν εντοπίσει τα εξής:
α) στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας νοτίως της νήσου, κάτω από το βυθό της θάλασσας υπάρχουν κοιτάσματα φυσικού αερίου, πέραν από το πετρέλαιο όπως λέχθηκε παλαιότερα. Στη σύγχρονη οικονομία το φυσικό αέριο είναι πολυτιμότερο από το πετρέλαιο επειδή είναι πιο φιλικό προς το περιβάλλον.
β) επειδή οι Άγγλοι γνωρίζουν σχεδόν επακριβώς τις περιοχές με αυτά τα κοιτάσματα, με τις αλλαγές αυτές ουσιαστικά "αρπάζουν" τον πλούτο της Κύπρου και διασφαλίζουν για πάντα την στρατιωτική τους παρουσία και άλλη δραστηριότητα στην περιοχή.
Ως γνωστόν, οι Άγγλοι ζήτησαν παλαιότερα κυρίαρχα χωρικά ύδατα που όμως δεν τους παραχωρήθηκαν επειδή δεν προνοείτο κάτι τέτοιο από την Συνθήκη Εγκαθίδρυσης του 1960. Είναι αντιληπτό πλέον γιατί είχαν κυριολεκτικά ξεσχιστεί για να μας δεσμεύσουν με κάποιο τρόπο στο σχέδιο Ανάν, είτε τώρα είτε μετά το δημοψήφισμα. Μετά την απόρριψη του σχεδίου Ανάν, το μόνο πλέον που θέλουν είναι να διασφαλίσουν η συγκεκριμένη πρόνοια του σχεδίου παραμείνει ως έχει.
Όσοι μελετούν θέματα τακτικής και στρατηγικής γνωρίζουν ότι σ΄ ένα τέτοιο πλαίσιο υπάρχει ένας χρυσός κανόνας που καθορίζει και την επόμενη κίνηση της Αγγλίας μετά την όποια υπογραφή ενός σχεδίου που θα περιέχει μια τέτοια πρόνοια. Αυτός ο κανόνας προβλέπει ότι το κίνητρο ή το συμφέρον των Άγγλων θα είναι τόσο μεγάλο ώστε ακόμη και να ωθήσουν την νέα κατάσταση πραγμάτων στη κατάρρευση και στην διάλυση. Που σημαίνει ότι ο κύκλος των κινήσεων του λόρδου Χάνεϋ, κλείνει με την κατάρρευση του σχεδίου ώστε το Ελληνοκυπριακό συνιστών κρατίδιο να αγωνίζεται πλέον για να επιβιώσει από τις συμφορές και τις πληγές που θα του προκαλέσει η κατάρρευση και η διάλυση της λύσης Ανάν.
Δρ Κώστας Μαυρίδης, Καθηγητής στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Greenwich (στην Ελλάδα).