ΜΕΧΡΙ  το Σάββατο, 2 Μαρτίου 1957 κι ως το πρωί της επομένης, ήταν ο αντάρτης υπαρχηγός της ΕΟΚΑ, Έφεδρος Ανθυπολοχαγός του Ελληνικού Στρατού, ο 29χρονος γιος του Πιερή και της Αντωνούς, απ' το χωριό Λύση, νυμφευμένος με τη Βασιλού, σε γάμο μυστικό που ευλόγησε στο αντάρτικο ο Παπάσταυρος. Και παράγγελνε του Νικήτα να τραγουδά, για να χορεύει στα λημέρια τού Πενταδακτύλου, το «πότες θα κάνει ξαστεριά», επικηρυγμένος από τους Εγγλέζους αποικιοκράτες ως «τρομοκράτης»!

ΑΠΟ ΤΗΝ Κυριακή, 3η Μαρτίου 1957, όμως, και από το Κρησφύγετο του Μαχαιρά, έγινε δικός όλων μας. Παντού και για πάντα. Του καθενός μας ξεχωριστά και όλων μαζί. Δικός μας! Και των γονιών μας και των παιδιών μας και των τέκνων των τέκνων μας. Κομμάτι του εαυτού μας. Πολύτιμο μέρος του «είναι» μας. Από τα βάθη των αιώνων, από τον Ονήσιλλο της Σαλαμίνας και τον Λεωνίδα των Θερμοπυλών, ως το διηνεκές. Κι αφού «τ' αληθινό μπόι του ανθρώπου μετριέται πάντα με το μέτρο της Λευτεριάς», μας χάρισε, από 3.3.1957 κι εσαεί, πλήρες το μπόι. Και στην εντέλεια το μέτρο: Γρηγόρης Αυξεντίου!

ΕΓΡΑΦΕ, υπηρετώντας στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα και στον πρώτο λόχο του 613 Τ.Π. στις 19.2.1950: «Την Λευτεριά μας, το ιδανικό των ιδανικών μας, την υπέγραψα κι εγώ, όχι μόνο σε χαρτί, μα φορώντας την τιμημένη στολή του Έλληνα φαντάρου και θα την υπογράψω οποιαδήποτε στιγμή το ζητήσει η Κύπρος μας και με το αίμα μου...».

ΚΙ ΕΛΕΓΕ στο ηγουμενείο του Μαχαιρά, 21.2.1957: «Θα τους μάθω όλους τους αγωνιστές μας, όλα τα παλικάρια μας, να πεθαίνουν. Έφθασε η στιγμή που δεν θα ξαναϊδεί ο εχθρός κανένα να παραδίδεται...».

ΤΡΕΙΣ του Μάρτη η επαλήθευση! Κι από τότε: «Πήραμε μια σταγόνα απ' το αίμα του και βάψαμε το δικό μας να μην μπορέσει πια ποτές να το ξεθωριάσει ο φόβος. Πήραμε το τελευταίο του βλέμμα να μας κοιτάζει μη ξεστρατίσουμε. Πήραμε την τελευταία του εκπνοή να 'χουμε οξυγόνο ν' αναπνέουμε χιλιάδες χρόνια», κατά πως έγραψε ο Κώστας Μόντης. Γι' αυτό και εκείνο το Σάββατο, 24 τ' Απρίλη 2004, πρωί, πριν από τις κάλπες του Δημοψηφίσματος, στο κεντρικό από τα Φυλακισμένα Μνήματα, που το μοιράζεται με τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη, εναποθέσαμε ευλαβικά το ταπεινό μπουκέτο λουλούδια απ' της Ελένης Φωκά τον κήπο. Διότι «εκείνο το ΟΧΙ [στον Μαχαιρά] δεν το επανέλαβε [μεν] η ηχώ / ήταν πολύ βαρύ για να το μεταφέρει», έπρεπε όμως να το σηκώσει επάξια  ό λ ο ς  ο  λ α ό ς.  Λαός του Αυξεντίου και του ιδανικού των ιδανικών μας.

ΛΑΖΑΡΟΣ Α. ΜΑΥΡΟΣ

«ΣΗΜΕΡΙΝΗ» «EΙΡΗΣΘΩ» 3 Μαρτίου 2007