Του Υποστράτηγου ε.α. Αλέξανδρου Α. Μιχαηλίδη(*)
Τα σοβαρά κενά στρατιωτικής ασφάλειας, σε βάρος της Ε/Κ πλευράς, είναι πολύ έντεχνα καμουφλαρισμένα, όπως αυτά προβλέπονται στο σχέδιο Ανάν.
Υποτίθεται, έστω ότι, το σχέδιο που μας δόθηκε αποτελεί ένα βιώσιμο και με προοπτική σχέδιο λύσης. Μελετώντας τις πρόνοιες για τη στρατιωτική παρουσία, από τη σκοπιά ενός ειδήμονα, εύκολα διαπιστώνεται ότι η πλάστιγγα κλείνει καταφανέστατα υπέρ της τουρκικής πλευράς. Οι πρόνοιες αυτές πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο πολύ σκληρής διαπραγμάτευσης, στο πλαίσιο της ποιοτικής, όχι μόνο της αριθμητικής, σύγκρισης και αποδοχής, ώστε η προοπτική της βιωσιμότητας της λύσης να κατοχυρώνεται.
Στην περίπτωση που αποδεχόμαστε το χάρτη Ανάν, που αποδίδει στην πλευρά μας τμήμα της χερσονήσου Καρπασίας, αυτόματα αποκτούμε το ελάχιστο στρατηγικό πλεονέκτημα, αφού το τμήμα αυτό ελέγχει τον κόλπο της Αλεξανδρέττας, που είναι ένας πολύ αξιόλογος γεωγραφικός και στρατηγικός χώρος της Τουρκίας, τον οποίο και «εμβολίζει». Πιστεύω ότι πρέπει να επιμείνουμε στην παραχώρηση της Καρπασίας, έστω και αν αυτό συνεπάγεται την επιστροφή λιγότερου αριθμού προσφύγων υπό Ε/Κ διοίκηση. Με τον τρόπο αυτό εξουδετερώνεται σε μεγάλο βαθμό η λογική των Τούρκων για τον άξονα διχοτόμησης, Ανατολής - Δύσης (κόλπος Μόρφου κόλπος Αμμοχώστου), της Κύπρου. Στο γεωγραφικό αυτό διαμέρισμα, να προβλεφθεί οπωσδήποτε, και η πλευρά μας πρέπει να επιμείνει, η στάθμευση τμήματος της Ελληνικής Δύναμης Εγγυήσεως, δυνάμεως τουλάχιστον Τακτικού Συγκροτήματος ΤΘ (Τεθωρακισμένων), ενισχυμένο με το απαραίτητο Πυροβολικό, και Ουλαμό ΟΘΕΛΛΟΣ ή TOR-M1.
Σε ότι αφορά την προβλεπόμενη οροφή των δυνάμεων των Εγγυητριών χωρών, όπως αναφέρεται στο άρθρο 8, που θα σταθμεύουν στα «κρατίδια», αυτή δεν θα είναι μεγαλύτερη των 9999 ανδρών, από κάθε πλευρά. Μία πλήρως συγκροτημένη Ταξιαρχία (+), με όλα τα προβλεπόμενα Όπλα Ελιγμού και Υποστήριξης μάχης, με παράλληλη παρουσία τμημάτων των Σωμάτων του στρατού ξηράς, όπως και μονάδα Αεροπορίας. Οι παραπάνω δυνάμεις, θα πρέπει να διαθέτουν ισοδύναμο εξοπλισμό εκατέρωθεν, σε σχέση πάντα, με τον τύπο και αριθμό Μονάδων που θα απαρτίζουν τη Δύναμη. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, και σύμφωνα με τις υποχρεώσεις στο εξωτερικό, του Ελληνικού Στρατού, που αφορά στην διάθεση Μονάδων του σε αποστολές στο εξωτερικό (2440 άνδρες βρίσκονται σε αποστολές), μπορούμε να διεκδικήσουμε την από κοινού συγκρότηση με την Ελλάδα του τμήματος Δύναμης Εγγύησης, με ανάλογο δική μας συμμετοχή ανδρών και οπλισμού. Το ίδιο μπορεί να γίνει και με την τουρκική Δύναμη. Τούτο μπορεί να στηριχθεί και στις προηγούμενες προτάσεις των Ηνωμένων Εθνών, όπως οι ιδέες Ντε Κουεγιάρ και Γκάλι. Αυτό μας δίδει και το πλεονέκτημα ότι τα στελέχη μας δεν θα «πεταχτούν» στην αβεβαιότητα, με πιθανότητα να καταστούν χωρίς εργασία, ενώ αντίθετα θα συγκροτήσουν μια καθαρά επαγγελματική Δύναμη. Σ' αυτό μπορεί να επιμείνουμε με προοπτική επιτυχίας.
Διερευνώντας τα πιο πάνω, επισημαίνουμε πως δεν καθορίζονται ή στη χειρότερη περίπτωση, δεν λαμβάνονται υπόψη, οι πιο κάτω σοβαρότατες παράμετροι:
α. Η απόσταση από την εγγυήτρια δύναμη (Ελλάδα ή Τουρκία).
β. Οι χρόνοι εμπλοκής των Ναυτικών δυνάμεων.
Το δε κυριότερο,
γ. Οι χρόνοι εμπλοκής των Αεροπορικών Δυνάμεων, υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς (αποστάσεις Στρατιωτικών βάσεων Ελλάδας - Τουρκίας, από την Κύπρο).
Με πολύ σαφή τρόπο και μεθόδευση, το σχέδιο Ανάν, αποκλείει πολύ συγκεκριμένα οπλικά συστήματα τα οποία εξασφαλίζουν στη δική μας πλευρά το «ισοδύναμο», το οποίο όμως ελαχιστοποιείται λόγω της στρατηγικής εγγύτητας της Τουρκίας προς την Κύπρο. Να υπενθυμίσω ότι, η Τουρκία απέχει από την Κύπρο 45 Ναυτικά μίλια ή 83 χλμ, η Κρήτη 294 ναυτικά μίλια ή 544χλμ, η Ρόδος 210 ναυτικά μίλια ή 389χλμ, και τέλος η ηπειρωτική Ελλάδα πέραν των 600χλμ.
Αναλυτικότερα, η οροφή των δυνάμεων όπως καθορίζονται στο σχέδιο, ο συσχετισμός των σύγχρονων οπλικών συστημάτων και το «μέλλον» τους, έχουν ως εξής:
α. Μέσα Άρματα Μάχης: στην περίπτωση που ο ορισμός του Μέσου Άρματος Μάχης, συμπεριλαμβάνει και περιορισμό στο διαμέτρημα του πυροβόλου του άρματος, τούτο αυτόματα αποκλείει το δικό μας σύγχρονο άρμα μάχης T-80, το οποίο είναι εξοπλισμένο με πυροβόλο 125χλστ., και αντίθετα ευνοεί την άλλη πλευρά, με τα εκσυγχρονισμένα άρματα που διαθέτει, με μικρότερου διαμετρήματος πυροβόλο των 105χλστ.
β. Τεθωρακισμένα Οχήματα Μάχης (ΤΟΜΑ): συμπεριλαμβάνονται και τα Τεθωρακισμένα Οχήματα Μεταφοράς Προσωπικού (ΤΟΜΠ), με κύριο πυροβόλο μέχρι το διαμέτρημα των 25χλστ., αυτόματα αποκλείει το σύγχρονο ΤΟΜΑ BMP-3, των δικών μας δυνάμεων, αφού αυτό φέρει πυροβόλο 100χλστ., της δε τουρκικής πλευράς τα αντίστοιχα ΤΟΜΠ, του τύπου NUROLL, φέρουν πυροβόλο 25χλστ. Αντίθετα, οι ελληνικές δυνάμεις είναι εξοπλισμένες με ΤΟΜΠ του τύπου «Λεωνίδας» ή Μ113, που φέρουν πολυβόλο, όχι πυροβόλο, 12,7χλστ., οπότε είναι αυτονόητο ότι η υπεροχή σε ισχύ πυρός, ανήκει στην άλλη πλευρά.
γ. Ρυμουλκούμενα Πυροβόλα Διαμετρήματος μέχρι 155χλστ: με την υλοποίηση της πρόνοιας αυτής, η Ε/Κ πλευρά θα έχει στα χέρια της μόνο 12 σύγχρονα πυροβόλα TR-F1 155χλστ., με μέγιστο βεληνεκές 30χλμ. Αποκλείονται τα πλέον σύγχρονα αυτοκινούμενα (Α/Κ) ZUZANA, οπότε οι προβλεπόμενες Μοίρες θα συμπληρωθούν με ρυμουλκούμενα παλαιάς τεχνολογίας, του τύπου Μ114, με μέγιστο βεληνεκές 14,6χλμ., και βεληνεκές μάχης μέχρι 13χλμ. Τα αντίστοιχα της τουρκικής δύναμης του αυτού τύπου, Μ114, είναι εκσυγχρονισμένα με μέγιστο βεληνεκές μέχρι 30χλμ., ως εκ τούτου είναι αυτονόητο προς ποία πλευρά κλείνει η πλάστιγγα του ισοδύναμου.
δ. Επιθετικά Ελικόπτερα (Ε/Π): τα επιθετικά ελικόπτερα της Ε.Φ., που θα μπορούσαν, σε περίπτωση αιφνιδιασμού, να αντιδράσουν, αποκλείονται πλήρως της όποιας προοπτικής για παραμονή. Αντίθετα προβλέπεται η ύπαρξη Μοίρας μεταφορικών ελικοπτέρων. Στερούμαστε, λοιπόν, του όποιου αξιόπιστου αντικαταστατού όπλου για άμεση και επιτυχημένη αντίδραση σε τυχόν τουρκικό αιφνιδιασμό.
ε. Πύραυλοι Εδάφους/Αέρος Μικρού Βεληνεκούς: εστιάζεται στα φορητά συστήματα Mistral και Stinger, με τα οποία είναι εξοπλισμένη η Ε/Κ και Τ/Κ πλευρές αντίστοιχα, με βεληνεκή μέχρι 6χλμ. Η χρήση των συστημάτων αυτών προϋποθέτει την οπτική επαφή και αναγνώριση για βολή κατά του εχθρικού στόχου. Αυτόματα, λοιπόν, αποκλείονται τα αξιόπιστα Α/Α συστήματα ΟΘΕΛΛΟΣ (Aspide/Skyguard), και TOR-M1, τα οποία καθιστούν την όποια προοπτική αιφνιδιασμού από την τουρκική αεροπορία, αμφίβολη. Με βεληνεκή των πυραύλων τους στα 12 χλμ., και δυνατότητα ανίχνευσης, εντοπισμού και εγκλωβισμού στόχων, από τα ραντάρ τους, στα 16 και 20χλμ., αντίστοιχα. Ο αποκλεισμός τους, μας επιβεβαιώνει τη δυνατότητα της τουρκικής αεροπορίας να προσεγγίσει «αθέατη» την Κύπρο και να πετύχει αιφνιδιασμό. Έτσι η δική μας πλευρά θα βρίσκεται πλέον έρμαιο και στη δυσμενέστατη θέση της ΑΝΥΠΑΡΚΤΗΣ, κυριολεκτικά, δυνατότητας αεράμυνας, αφού η τουρκική αεροπορία, λόγω της στρατηγικής εγγύτητας, διατηρεί και το πλεονέκτημα του στρατηγικού αιφνιδιασμού. Έτσι, η Ιστορία επαναλαμβάνεται και, ένας τουρκικός αεροπορικός αιφνιδιασμός, στα πρότυπα του 1964 και του 1974, καθίσταται διαρκής απειλή και επικρέμαται σα «Δαμόκλειος σπάθη» στα κεφάλια μας.
Μετά την παραπάνω σύγκριση των συνολικών στρατιωτικών παραμέτρων, του προτεινόμενου σχεδίου, εξάγεται αβίαστα το συμπέρασμα ότι οποιαδήποτε προοπτική αντίδρασης από την πλευρά μας, σε περίπτωση αιφνιδιασμού από τουρκικής πλευράς, ΕΞΟΥΔΕΤΕΡΩΝΕΤΑΙ πλήρως.
Η συνέχεια της κατοχύρωσης των ξένων συμφερόντων, επιβεβαιώνεται από την αρχιτεκτονική δομή του σχεδίου, ιδιαίτερα στη Στρατηγική και Αμυντική του πλευρά. Ο Αγγλοαμερικανικός παράγοντας, κατοχυρώνει και υπεραμύνεται πρώτιστα των δικών του συμφερόντων, με κυρίαρχη επιδίωξη την «εις το διηνεκές» παρουσία στην Κύπρο, των ούτω καλούμενων «Κυρίαρχων Βρετανικών Βάσεων». Τονίζω και το, πρόσφατο με μαεστρία, επίτευγμά τους, τον αποκλεισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για χρήση του νησιού από τον Ευρωπαϊκό Στρατό. Ως εκ τούτου το όποιο δικό μας επιχείρημα, πως ένταξη μας στην Ε.Ε. συνεπάγεται ισχυρά ερείσματα ασφάλειας, ΑΝΑΤΡΕΠΕΤΑΙ.
Αποδεικνύεται για άλλη μια φορά, χωρίς κάποιος απαραίτητα να κατέχει εξειδικευμένες γνώσεις στρατηγικής, ότι οι ξένοι εμπλεκόμενοι στο Κυπριακό πρόβλημα, ενδιαφέρονται αποκλειστικά και ΜΟΝΟ, για την κατοχύρωση των ΔΙΚΩΝ τους ΕΘΝΙΚΩΝ και ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ.
Ολοκληρώνοντας, επισημαίνω ακόμη ένα αξιοσημείωτο και αξιοπερίεργο του σχεδίου, όπως αναφέρεται στο «Συμπληρωματικό Πρωτόκολλο της Συνθήκης Συμμαχίας». Στο Παράρτημα 3, επιβεβαιώνεται η αποστρατικοποίηση της Κύπρου, καθώς και η δέσμευση (;) της Κύπρου, Ελλάδας και Τουρκίας, « ν' αντισταθούν σε κάθε επίθεση ή εισβολή, ενάντια στην ανεξαρτησία ή την εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου». Το εύλογο ερώτημα είναι πως μπορεί αυτό να συμβιβάζεται με την έκφραση αντίστασης της Κύπρου, αφού αυτή δεν διαθέτει τον κύριο εκφραστή αυτής της δυνατότητας: Τις Ένοπλες Δυνάμεις της;
Οι πιο πάνω θέσεις, πιστεύω, πρέπει να συνιστούν ελάχιστη διαπραγματευτική γραμμή της πλευράς μας, στα θέματα ασφάλειας. Διαφορετικά, το σχέδιο παρέχει στην Τουρκία το αδιαμφισβήτητο ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ του ελέγχου ολόκληρης της Κύπρου.
Υποσημείωση: το άρθρο έχει δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Ο Φιλελεύθερος» στις 30 Ιανουαρίου 2003.
(*) Ο Υποστράτηγος ε.α. Αλέξανδρος Α. Μιχαηλίδης, κατάγεται από την πόλη της κατεχόμενης Κερύνειας και είναι απόφοιτος της Ανωτάτης Σχολής Πολέμου (ΑΣΠ) και της Σχολής Εθνικής Άμυνας (ΣΕΘΑ), της Ελλάδας.
Διαμένει προσωρινά στο Στρόβολο.